Diarree
Wat is het, hoe herken je het en waarom krijg je het?
Je zal diarree, ook wel buikloop genoemd, heus al een keer hebben meegemaakt. De term verwijst naar dunne, onvaste stoelgang waardoor je vaker dan gewoonlijk naar het toilet moet.
Naast lopende stoelgang zelf kan je nog andere ongemakken ervaren. Buikkrampen, weinig tot geen voedsel verdragen, niet ver van de wc geraken … Het is allesbehalve een pretje. Gelukkig is het voor de meeste mensen van korte duur en niet moeilijk om te verhelpen.
Wat is diarree?1
Het gaat om onvaste, loperige stoelgang die je moeilijk (lang) kan ophouden. Daarnaast begeef je je vaker naar het toilet dan normaal. Algemeen spreken we van diarree vanaf drie of meer wc-bezoeken per dag.
Maar wat gebeurt er nu concreet in je lichaam? Kort uitgelegd: het is de taak van de dikke darm om het water uit de stoelgang te verwijderen. Wanneer dit niet of onvoldoende lukt, veroorzaakt dit loperige stoelgang.
Bijna alle mensen krijgen hier in hun leven een keer mee te maken. In de meeste gevallen hoef je niet heel bezorgd te zijn en duurt het ook niet zo lang voordat je van het ongemak verlost bent. Toch kunnen die borrelende darmen en waterige diarree je dag flink verstoren. Je voelt je vaak niet comfortabel of goed genoeg om je woning te verlaten. Om een goed beeld te vormen, zetten we de duidelijkste symptomen en voornaamste risico’s op een rij.
Welke symptomen en risico’s brengt het met zich mee?2
Doorgaans zal je niet snel twijfelen of je buikloop hebt of niet.
Toch is de diarree zelf niet het enige waar je last van kan hebben. Dit zijn de duidelijkste symptomen:
Je kan niet lang wachten om naar het toilet te gaan.
De consistentie van de ontlasting is opvallend lopend en/of waterig in plaats van vast.
Je moet vaker naar het toilet dan anders.
Daardoor verdraagt je lichaam wellicht een tijdje niet makkelijk nieuw voedsel. Toch is het van belang om te onthouden dat klachten per persoon en oorzaak kunnen verschillen.
Hoewel diarree meestal geen alarmerend signaal is en vaak vanzelf over gaat, zijn er wel degelijk enkele risico’s aan verbonden. Aangezien je veel vocht verliest, bestaat er een reële kans op uitdroging. Veel drinken is dus de boodschap, zeker als je merkt dat je mond droog is en je een constant dorstgevoel ervaart.
Water blijft de beste remedie tegen uitdroging, net als thee. Wees ook alert op weinig plassen, donkergele urine en duizeligheid. Afhankelijk van de duur en de onderliggende oorzaak van de dunne ontlasting, is het aangeraden om op tijd een dokter te raadplegen mocht je een of meerdere van zulke symptomen opmerken. Indien er bloed zichtbaar is in de stoelgang, vraagt dit ook een dringend doktersbezoek.
Wanneer moet je naar de dokter?
Zelfs al is diarree meestal een relatief onschuldige plaag, toch blijft het nodig om steeds alert te zijn voor je eigen gezondheid en die van mensen in je nabije omgeving. Denk daarbij in de eerste plaats aan uitdroging. Bij lopende stoelgang verlies je meer vocht dan normaal en heb je dus nood aan een grotere waterinname.
Kinderen en ouderen zijn met voorsprong de kwetsbaarste groepen, omdat ze vatbaarder zijn voor uitdroging. Voor hen is medische begeleiding dus ook sterk aangeraden. Over het algemeen is een doktersbezoek voor iedereen een goed idee wanneer de klachten niet verminderen of oncontroleerbaar zijn.
Verder zijn bloed of slijm in de stoelgang duidelijke alarmsignalen, net als blijvend braken en hoge koorts die niet gaat liggen.
Wat zijn alarmsignalen?
Vermoeden van uitdroging (aanhoudende dorst, weinig en donkere urine, duizeligheid)
Hoge koorts
Hevige buikpijn
Bloed of slijm in de stoelgang
Klachten die langer dan drie dagen duren
Diarree bij kinderen onder de 2 jaar of bij ouderen boven de 70 jaar
Hoe lang duurt het?3
Er bestaan twee soorten diarree: acute en chronische. Meestal gaat het om de eerste categorie. Zoals de naam doet vermoeden, krijg je hier plotseling en onverwacht mee te maken. Gelukkig is het van korte duur en houden de klachten meestal niet langer dan een drietal dagen aan. Bij acute diarree verdwijnt het probleem vanzelf binnen enkele dagen. Voldoende drinken, rusten en voorzichtig eten blijven wel aangeraden.
We spreken van chronische buikloop wanneer de symptomen langer dan drie of vier weken aanslepen. Een andere mogelijkheid is dat de klachten regelmatig en in een cyclisch patroon terugkeren, waardoor er bij veel patiënten een onderliggende oorzaak te vinden is. Niet zelden heeft dit te maken met de darmwerking of stofwisseling. Je behandelende arts zoekt dan samen met jou naar de correcte diagnose en introduceert daarvoor de gepaste onderzoeken.
Bij een combinatie van langdurige diarree en vermoeidheid is het gunstig om je levensstijl te bekijken. Aanslepende stress, angst en sterke emoties hebben mogelijks een wezenlijke invloed op je darmen. Lees hier meer over diarree door stress.
Acuut
Chronisch
Plots en onverwacht
Herhaaldelijk
Vaak door een virus, bacterie of parasiet
Waarom heb je er last van?4
Buikgriep is een van de prominentste oorzaken.
Wellicht vraag je je nu af: is diarree besmettelijk? Soms wel, ja.
Wat gebeurt er in je lichaam?
Je krijgt een virus binnen, bijvoorbeeld via de luchtwegen of via speeksel.
Via je mond komt het virus in je darmen.
Het virus veroorzaakt diarree.
Om besmetting te voorkomen, vermijd je best ongewassen bestek of het drinkglas van een zieke, en let op het wassen van je handen na elk toiletbezoek. Vermijd op jouw beurt ook dat je zelf anderen besmet. Gebruik bij voorkeur altijd een schone handdoek of papieren doekjes om je handen te drogen. Let zeker ook op bij het bereiden van eten.
Andere mogelijke acute oorzaken:
Opkomende diarree na het eten is ook een mogelijkheid. Als je per ongeluk bedorven voedsel binnenkrijgt, dan is lopende stoelgang hier een eventueel gevolg van. Specifiek draait het dan vooral om een bacterie die in je lichaam terechtkomt. Denk maar aan vlees dat niet helemaal gaar is, of een gerecht dat je te lang of in een te warme omgeving hebt bewaard. Zelfs onzuiver water is een potentiële schuldige.
Diarree en reizen is helaas een combinatie die regelmatig voorvalt. Wie naar (sub)tropische gebieden reist, past ook best goed op voor besmet voedsel of water. Als je tijdens je verblijf of vlak erna door buikloop wordt geplaagd, ligt de oorzaak misschien in de regio die je bezoekt. Wees dus alert en vermijd kraanwater, rauwe groenten en ongepasteuriseerde zuivel. Je kan gerust vlees en vis eten, zolang je controleert of alles goed doorbakken is. Lees hier uitgebreider over reizigersdiarree.
En van zuivel gesproken: yoghurt bij diarree is niet altijd het beste idee. Wanneer je slechts last hebt van een tijdelijke infectie, kan yoghurt de situatie tijdelijk verergeren. Desalniettemin werkt het bij sommigen net wél voor het darmherstel.
Herhaalde diarree door onderliggende aandoeningen
Bij chronische en/of terugkerende klachten is het aannemelijk dat een verborgen aandoening deze opwekt. Dit veronderstelt niet per se een ernstig probleem, maar het vraagt wel aandacht en medisch overleg. Bepaalde intoleranties kunnen je darmen hevig verstoren en zo diarree veroorzaken, bijvoorbeeld voor lactose of gluten. Soms is buikloop een signaal dat je te grote hoeveelheden cafeïne, alcohol of suiker consumeert5.
Bepaalde medicatie vertoont diarree als bijwerking, maar evengoed ligt de oorzaak op mentaal vlak. Aanslepende stress en sterke emoties hebben mogelijk een sterke invloed op je darmen. In dat geval is het verstandig om bepaalde wijzigingen door te voeren in je levensstijl en indien nodig met een psycholoog te praten. Lees hier uitgebreider over diarree door stress.
De vaakst voorkomende oorzaken op een rij:
Intoleranties, bijvoorbeeld voor lactose of gluten. Dit kan langdurige en/of terugkomende klachten veroorzaken.
Lees je graag meer over de mogelijke oorzaken? Verdere uitleg vind je hier.
FAQ's
Wat kan de oorzaak zijn van diarree?
Vaak ontstaan klachten door iets slechts gegeten te hebben of buikgriep. Op lange termijn kunnen ook intoleranties of medicijngebruik aan de bron liggen. Lees hier uitgebreider over mogelijke oorzaken.
Hoelang mag je diarree hebben?
Bron 1: Thuisarts. (2026, februari 27). Ik heb diarree: https://www.thuisarts.nl/diarree/ik-heb-diarree
Bron 2: Gezondheid en wetenschap. (z.d.). Eerste hulp bij diarree: https://www.gezondheidenwetenschap.be/eerste-hulp/eerste-hulp-bij-ernstige-diarree
Bron 3: Admin, A. (2025, februari 7). Acute diarree: https://www.darmklachten.nl/symptomen/acute-diarree/
Bron 4: Thuisarts. (2026, februari 27). Ik heb diarree: https://www.thuisarts.nl/diarree/ik-heb-diarree#waar-kan-diarree-door-komen
Bron 5: MDL Fonds. (2026, februari 25). Ik heb last van diarree | MDL Fonds: https://www.mdlfonds.nl/klachten/diarree/